سایه روشن‌های تجاوز و سقوط پهپاد اسرائیلی
میز تحلیل های راهبردی خاورمیانه - ۱۱ شهریور ۱۳۹۳

یک روز پس از سقوط پهپاد متجاوز اسرائیلی توسط پدافند هوایی سپاه پاسداران، روزنامه صهیونیستی هاآرتص، مدل پهپاد ساقط شده اسرائیلی را «هرون تی پی» عنوان کرده بود که یکی از غول پیکرترین نوع پهپادهای موجود در جهان است. با این حال یک روز بعد (سوم شهریور) روابط عمومی سپاه پاسداران، مدل هواپیمای مذکور را «هرمس 450» ذکر کرد که در مقایسه با مدل «هرون»، پهپادی کوچکتر با برد عملیاتی کمتر و ارتفاع پروازی پایین­تری است. تعارض اطلاعات ارائه شده از سوی منابع اسرائیلی و ایرانی (که سرانجام با انتشار تصاویر پهپاد ساقط شده به سود منبع ایرانی رقم خورد) نکته مورد توجه این گزارش کوتاه است که خواهیم کوشید دلایل آن را با مقایسه قابلیت­های پهپادهای مذکور، مورد نقد و بررسی قرار دهیم.

 
پیروزی حزب عدالت و توسعه در انتخابات شهرداری های ترکیه
میز تحلیل های راهبردی خاورمیانه - ۲۳ فروردين ۱۳۹۳

مقدمه:

روز یکشنبه (30 مارس/10 فروردین) انتخابات شهرداری  های ترکیه برگزار شد. علی  رغم مجموعه  ای از فاکتورهای منفی علیه دولت «اردوغان»، نظیر: «اتهام اختلاس و فساد گسترده مالی»، «سرکوب شدید تظاهرات پارک گزی»، «درگیری با فتح الله گولن به اتهام توطئه علیه دولت» و نهایتا «ایجاد محدودیت  های اجتماعی، اینترنتی و آزادی بیان»، حزب اردوغان توانست محبوبیت خود را حفظ کرده و حتی با کسب بیش از ۴۵ درصد کل آرا، نسبت به دور قبلی انتخابات محلی و شهرداری  ها در سال ۲۰۰۹، آرای خود را بیش از ۵ درصد افزایش دهد. در جریان رویداد فوق؛ حزب حاکم «عدالت و توسعه» توانست ریاست شهرداری  های «استانبول»، «آنکارا» و «بورسا» را از آن خویش سازد. این انتخابات؛ هم برای احزاب مخالف که درصدد بهره برداری از رسوایی مالی اخیر دولت بودند و هم از دید دولت اردوغان که برای انتخابات ریاست جمهوری در ماه آگوست، آماده می  شود، از اهمیت بالایی برخوردار بود. گزارش حاضر با هدف بررسی بسترها، موانع و پیامدهای پیروزی حزب عدالت و توسعه در انتخابات شهرداری  های ترکیه، تهیه و تدوین شده است.

 
نئونازیسم در برابرکِلاپتاکراسی - استفاده از اوکراین برای سد نفوذ روسیه
میز تحلیل های راهبردی خاورمیانه - ۲۷ اسفند ۱۳۹۲

مقدمه :

در گزارش پیشین دلایل بروز بحران اوکراین را در 3 سطح داخلی، منطقه ای و بین المللی مورد بررسی قرار دادیم. حال در این گزارش برآنیم تا با تمرکز بر سطح داخلی بحران؛ عملکرد بازیگران منطقه ای و بین المللی در قبال بازیگران معترض اوکراینی را در چارچوب ارزش ها و هنجارهای غربی و بویژه در چارچوب اصول دموکراسی، مورد نقد و بررسی قرار دهیم.

در این رابطه پروفسور «میشل شاسودوفسکی» برنده جایزه «استاد ممتاز اقتصاد» دانشگاه اوتاوا، موسس و مدیر «مرکز تحقیقات جهانی شدن» مونترال و سردبیر وبسایت «گلوبال ریسرچ» کانادا، اطلاعات جالبی را درباره «ماهیت غیردموکراتیک انقلابیون اوکراینی و تجاهل دولتهای غرب در این باره»، منتشر ساخته که بدلیل «فضای سانسوری» که در مقاله مذکور نیز به آن اشاره شده بود، بازتاب چندانی در سطح مطبوعات غرب نیافت.

«شاسودوفسکی» به عنوان نویسنده کتابهایی چون: «جهانی شدن فقر و نظم نوین جهانی» (2003)؛ «جنگ آمریکا با تروریسم» (2005) و «خطرات جنگ هسته ای» (2011) با انتشار مقاله ای در اول مارس 2014 با عنوان «ایالات متحده، یک دولت نئو نازی  را در اوکراین مستقر نموده است» به طرح حقایقی درباره هویت نازیستی انقلابیون اوکراینی پرداخت و تجاهل مدعیان دموکراسی در اروپا و آمریکا را به بوته نقد کشید. گفتنی است پوشش ضعیف رسانه های غربی در این باره، در شرایطی صورت می گرفت که پیش از این، اغلب نوشته های این نویسنده سرشناس کانادایی، به بیش از 20 زبان دنیا ترجمه و منتشر می شد.

نوشتار حاضر؛ ضمن بررسی محتوای مقاله مذکور، به مقایسه شرایط انقلابیون اوکراینی با نمونه های  تاریخی مشابه و پیامدهای احتمالی توسل غرب به معیارهای دوگانه خواهد پرداخت.

 
بحران در اوکراین (بسترها، بازیگران و احتمالات)
میز تحلیل های راهبردی خاورمیانه - ۱۳ اسفند ۱۳۹۲

مقدمه :

3 ماه پیش دولت «ویکتور یانوکویچ» برای تقویت اقتصاد بی‌‌جان اوکراین، ابتدا به اتحادیه‌‌ اروپا و سازمان‌‌های بین‌‌المللی روی آورد. اگرچه این کمک‌‌ها برای اوکراین دور از دسترس نبودند، اما وصول آنها مشروط به تحقق پاره ای از اصلاحات سیاسی از سوی دولت این کشور بود. در این شرایط، دولت روسیه با پیشنهاد اغواکننده‌‌تری، اوکراین را تشویق کرد تا در ازای عدم نزدیکی به اتحادیه‌ اروپا، کمکی 15 میلیارد دلاری را از روسیه دریافت نماید. «یانوکویچ» پیشنهاد روسیه را ترجیح داد. تمایل بیشتر او به روسیه و شرایط دشوار اقتصادی این کشور، او را مجاب کرده بود که روسیه را بر اتحادیه‌ اروپا ترجیح دهد. این موضوع با اعتراض مخالفان روبرو شد و با شکل دادن به اعتراضی 3 ماهه در خیابان‌های شهر «کی‌یف» و اطراف «میدان استقلال»، بتدریج سطح مطالبات مردم را از «لزوم نزدیکی به اتحادیه‌ اروپا»، به «تغییر قانون اساسی»، «کاهش اختیارات ریاست‌جمهوری» و در نهایت، «برکناری رئیس‌جمهور» کشاند. سرانجام اعتراض مخالفان به برکناری رئیس‌جمهور و تشکیل دولت جدید انجامید. اما این پیروزی، برای همه‌ مردم اوکراین نبود و رئیس‌جمهور سابق و طرفدارانش آن را یک کودتا نامیدند. وجود بسترهای داخلی برای تعمیق منازعه و تمایل بازیگران خارجی برای مداخله، این احتمال را تقویت کرد که سقوط «یانوکویچ»، پایان ناآرامی‌‌ها در این کشور نیست. در چنین شرایطی دولت روسیه نیز پس از یک هفته سکوت یا سردرگمی، سرانجام تصمیم به  تقویت حضور خود در مناطق روس نشین و هوادار خود در اوکراین گرفت و بدین ترتیب بر میزان پیچیدگی های پیش رو افزود. حال سؤالی که اذهان عمومی را به خود مشغول داشته این است که تحولات اوکراین به کدام سمت پیش خواهد رفت؟ گزارش حاضر درصدد است با بررسی بحران اوکراین در 3 سطح «بسترها»، «بازیگران» و «احتمالات» فراروی بحران، تصویر روشنی از این رویداد سیاسی را ارائه نماید.

 
تشکیل کابینه جدید لبنان (موانع، اعضا و پیامدها)
میز تحلیل های راهبردی خاورمیانه - ۲۸ بهمن ۱۳۹۲

مقدمه :

روز  شنبه (15 فوریه/ 26 بهمن) «تمّام سلام» 10 ماه پس از کسب ماموریت تشکیل دولت از سوی «میشل سلیمان» رئیس جمهور لبنان، سرانجام موفق به تشکیل کابینه شد. وی به عنوان نخست وزیر لبنان در راس کابینه ای متشکل از ۲۴ وزیر قرار گرفت. زمانیکه «تمّام سلام» برای این ماموریت انتخاب شد، از حمایت تمام جناح ها برخوردار بود. لذا انتظار می رفت تشکیل دولت جدید، زمان زیادی به طول نیانجامد. اما وقفه ای 10 ماهه در انجام ماموریت فوق، نشان داد که اختلاف میان سیاستمداران لبنانی تا چه اندازه عمیق و جدی است. خلاء ناشی از فقدان دولت در لبنان، زمینه را برای گسترش دامنه خشونت های ناشی از جنگ داخلی سوریه، در این کشور، فراهم ساخت. لبنان طی این دوره، شاهد بمبگذاری و خشونت های ناشی از اختلاف میان حزب الله و سنی های این کشور بر سر سوریه بود. گزارش حاضر با هدف بررسی موانع فراروی تشکیل دولت، معرفی ترکیب اعضای کابینه و تاثیر آن بر شرایط بحرانی لبنان و منطقه، تهیه و تدوین گردیده است.

 
انتشار متن «تفاهمات فنی» ژنو از سوی کاخ سفید (دلایل و احتمالات)
میز تحلیل های راهبردی خاورمیانه - ۰۳ بهمن ۱۳۹۲

مقدمه:

علی رغم آنکه تیم مذاکره کننده ایرانی اعلام کرده بود متن «تفاهمات فنی» خود با 1+5 را منتشر نمی کند، وبسایت کاخ سفید روز پنج شنبه 26 دی 1392 با انتشار یک متن 4 صفحه ای، مدعی شد که این متن، خلاصه ای از یک متن مبسوط 30 صفحه ای است که در جریان 3 دور مذاکره اخیر در ژنو بدست آمده است. به گفته منابع آمریکایی؛ «وندی شرمن» رئیس تیم مذاکره کننده امریکا نیز همان روز با حضور در کنگره، این متن را تشریح کرده است. اما علی رغم همه تحرکات فوق در طرف بازیگر آمریکایی؛ «عباس عراقچی»، مذاکره کننده ارشد ایران، با حاشیه ای نامیدن این توافقنامه، از آن تحت عنوان «non paper» یاد کرد. اصطلاحی که در عرف دیپلماتیک، برای توافقات شفاهی غیررسمی به کار رفته و تنها در صورت انتشار جنبه رسمی می یابد، در حالیکه باید غیررسمی باقی بماند. باتوجه به اینکه تفاهمنامه جدید، از 30 دیماه، تعیین کننده نحوه همکاری ایران و1+5 خواهد بود، انتشار مفادی تحت عنوان «خلاصه توافقات» از سوی امریکایی ها حاوی پیام ها و پیامدهایی است که نوشتار حاضر با طرح ابعاد مختلف آن، به بررسی نکات مهم و قابل تامل آن خواهد پرداخت.

 
احتمالات فراروی توافقنامه ژنو
میز تحلیل های راهبردی خاورمیانه - ۱۷ آذر ۱۳۹۲

مقدمه :

100 روز پس از به قدرت رسیدن دولت جدید در ایران، مناقشه هسته ای با کشورهای 3 بعلاوه 3، با انعقاد تفاهم نامه ای موسوم به «توافقنامه ژنو»، به حداقلی از راهکارهای حل و فصل بحران، نزدیک شد تا در فرصتی 6 ماهه، طرفین با ارزیابی میزان پایبندی یکدیگر به مفاد تعهدات، گام های بیشتر و موثرتری را برای پایان بخشیدن به روند بی اعتمادی حاکم و برچیدن تحریم های ناعادلانه موجود، بردارند.

با توجه به سیاست اعلامی کشورمان مبنی بر پیشبرد مذاکرات هسته ای بر اساس «استراتژی بُرد- بُرد» چنین به نظر می رسد؛ در شرایط کنونی 2 طرف مذاکرات به حداقلی از توافقات، در چارچوب استراتژی مذکور دست یافته  باشند. اما چنانکه پیداست؛ راه حل فوق، در بازه زمانی تعریف شده، فرایند راستی آزمایی متقابل را سپری کرده و در صورت تامین نظر طرفین، به سطوح بالاتر و نهایی توافقات، نزدیک خواهد شد. چنانکه در مقدمه «توافقنامه ژنو» نیز اشاره گردیده: «این راه حل جامع، به مثابه یک مجموعه منسجم خواهد بود که هیچ بخشی از آن مورد توافق قرار نمی‌گیرد مگر آنکه در مورد تمامی بخش‌های آن توافق حاصل شود. این راه حل جامع شامل یک فرایند متقابل و قدم به قدم می‌باشد و به رفع همه جانبه تمامی تحریم‌های شورای امنیت، تحریم‌های چندجانبه و تحریم‌های ملی مربوط به برنامه هسته‌ای ایران خواهد انجامید.» مشروط کردن نتایج نهایی توافقات، به روندی گام به گام و متقابل، از این پتانسیل برخوردار است تا در هر یک از مراحل کار، مسیر همکاری را بدلیل عدم تامین مطالبات هریک از طرفین، با شکست یا بن بست، مواجه سازد.

گزارش حاضر به منظور شناسایی پارامترهای تاثیرگذار بر روند همکاری های اعضای 3+3 و با محدود کردن دامنه عوامل به «رفتار» و «منافع» 7 بازیگر درگیر با توافق هسته ای فوق، احتمالات فراروی توافقات صورت گرفته را در قالب 4 سناریوی بدیل، مورد نقد و بررسی قرار خواهد داد.

 
تعامل و تقابل در مثلث اوجالان - اردوغان - بارزانی (بررسی دلایل و پیامدهای دیدار اردوغان با مسعود بارزانی)
میز تحلیل های راهبردی خاورمیانه - ۱۷ آذر ۱۳۹۲

مقدمه :

روز شنبه 16 نوامبر «مسعود بارزانی» رئیس اقلیم کردستان عراق، برای نخستین بار به «دیاربکر» سفر کرد تا شاهد نکاح 360 زوج کُرد در شهری باشد که «پایتخت کردستان ترکیه» خوانده می شود. جالب آنکه میزبان او، نه مسئولان محلی، که «رجب طیب اردوغان» نخست وزیر ترکیه بود. ریاست اقلیم کردستان، پیش از این، چند بار دعوت کردهای نزدیک به «پ.ک.ک» را برای دیدار از مناطق کردنشین ترکیه، بی پاسخ گذاشته بود. اما اکنون به دعوت مقامی، قدم در «دیاربکر» می گذاشت که حزب متبوع وی (عدالت و توسعه) 4 ماه دیگر وارد انتخابات شهرداری های ترکیه خواهد شد. رقابتی که حساسترین بخش آن، کسب آراء شهرهای کردنشین است.

بی شک این دیدار پیام های ناخوشایندی برای سازمان «پ.ک.ک» داشت. بویژه با دعوت از هنرمندانی که به مخالفت با «حزب کارگران کردستان» شهره اند. البته ناخشنودی «پ.ک.ک» از حضور «بارزانی» در قلمروی خود طبیعی است، آن هم در حالی که «بارزانی» دست دوستی با مقامی می دهد که در وضعیت آتش بس با «پ.ک.ک» است و نه آشتی. این همه در شرایطی رخ می دهد که از ابتدای سال جاری، اردوغان بارها اعلام کرده است که بدنبال خاتمه بخشیدن به تعارضات موجود میان دولت ترکیه و «پ.ک.ک» است. تعارضی که تاکنون 40 هزار قربانی بر جای نهاده است.

نوشتار حاضر درصدد است تا دلایل سفر «مسعود بارزانی» به ترکیه را در چارچوب تعامل و تقابل موجود در مثلث: «اوجالان»، «اردوغان» و «بارزانی» ارزیابی نموده و اهداف، نتایج و پیامدهای آن را مورد نقد و بررسی قرار دهد.

 
ضرورت های دیپلماسی پارلمانی
کارگروه سیاست خارجی - ۱۴ آبان ۱۳۹۲

مقدمه:

بسیاری از صاحب نظران و نظریه پردازان روابط بین الملل بر این عقیده هستند که در دو دهه ی گذشته روندی آغاز شده که طی آن، حاکمیت دولت ها در حال فرسایش و تضعیف شدن می باشد و  این امر، زمینه را برای نقش آفرینی نهادهای دیگری در کنار  دولت ها  فراهم کرده است. این نهادها که به صورت سازمان ها و مؤسسات و انجمن های مختلف در سطوح فراملی و فروملی فعالیت می کنند، با مشارکت فزاینده و ایفای نقش های مهم و مؤثر در عرصه های مختلف داخلی و بین المللی، خواهان سهیم شدن در بخش هایی از حاکمیت دولت ها هستند. روند فوق که برخی آن را یکی از جنبه های جهانی شدن و برخی نتیجه ی آن می دانند، حاصل گسترش روز افزون ارتباطات جهانی و در هم تنیدگی اقتصاد جهانی است که منجر به  کاهش فاصله های زمانی و مکانی شده و تمرکز قدرت و انحصار مدیریت در نهادهای دولتی را برنمی تابد. نهادهای پارلمانی و مجالس قانون گذاری از جمله نهادهای مهم و تأثیرگذار هستند که در این فضای جدید مطابق با میزان توسعه یافتگی نظام سیاسی هر کشور، نقش فعال و پویایی در راهبری و مدیریت امور داخلی و خارجی به عهده گرفته اند، اموری که پیش از این، در انحصار دولت ها بود و تنها نهادهای مشخص دولتی قادر به ایفای نقش مستقیم در آن حوزه ها بودند.

هرچند  پارلمان هر کشور نیز یکی از ارکان حاکمیتی  محسوب می شود، اما بنا به ماهیت دوزیستی که این نهاد آز آن برخوردار است، یعنی از یک سو به مردم یک کشور وابسته و مرتبط است و از سوی دیگر در رابطه ی تنگاتنگ با دولت هاست، نمی توان آن را در کنار دولت طبقه بندی نمود، به طوری که در برخی کشورها پارلمان با توجه به ترکیب نمایندگان و قدرت و جایگاهی که دارد، نقش مخالف دولت را بازی می کند.

جهانی شدن فضای حاکم بر روابط بین الملل و تمایل پارلمان ها به مشارکت و ایفای نقش در حوزه های سیاست و روابط خارجی، با تغییرات گسترده ای در جوامع و حوزه های انتخابی نمایندگان نیز همراه شده است، تغییراتی که به طور فزاینده، مردم را نسبت به سیاست به خصوص سیاست خارجی حساس و علاقه مند کرده و مواضع نامزدهای انتخاباتی در مورد موضوعات و مسائل بین المللی و سیاست خارجی را برای آنها دارای اهمیت ساخته است. از همین رو موضوعات سیاست خارجی در پارلمان ها هم اهمیت یافته و به برقراری رابطه بین نمایندگان پارلمان ها در کشورهای مختلف و تبادل نظر و همکاری در زمینه های مشترک و موضوعات دوجانبه، چندجانبه، منطقه ای و جهانی، منجر گردیده که از آن به «دیپلماسی پارلمانی» تعبیر  می شود: پدیده ای که روز به روز نقش و اهمیت بیشتری یافته و در مباحث و امور بین المللی جای بیشتری را برای خود باز می کند.

 
مخالفت نتانیاهو با عادی‌سازی روابط ایران و آمریکا (دلایل، واکنش‌ها و احتمالات)
میز تحلیل های راهبردی خاورمیانه - ۰۷ آبان ۱۳۹۲

مقدمه :

بدنبال بروز تغییراتی در فضای تعاملات ایران و آمریکا، اقدامات متعددی از سوی نخست وزیر رژیم‌صهیونیستی برای ناکام گذاردن تلاش‌های طرف آمریکایی آغاز شد. برخی از تحلیل‌گران بر این عقیده‌اند که مخالفت نتانیاهو با بهبود روابط ایران و آمریکا، بدلیل نگرانی وی از تهدید جایگاه منطقه‌ای اسرائیل از ناحیه عادی‌سازی روابط کشورهای مذکور است. علی‌رغم توانمندی این فرضیه در تحلیل بخشی از ماجرای مذکور، عدم توجه به اختلافات داخلی رژیم‌صهیونیستی، موجب گردیده تا تعمیمات نادرستی از نتایج حاصله به عمل آمده و احتمال هرگونه تغییر رفتار اسرائیل، منتفی قلمداد گردد. نوشتار حاضر با اتکاء به آرایش بازیگران سیاسی رژیم‌صهیونیستی پیرامون این رویداد، درصدد است تا ضمن ارزیابی «کارویژه‌های ایران هراسی برای کابینه نتانیاهو»، «واکنش سایر بازیگران صهیونیست نسبت به مواضع نخست وزیر اسرائیل» را مورد بررسی قرار داده و «احتمالات فراروی عادی سازی روابط ایران و آمریکا از منظر مطالبات اسرائیل» را در قالب 3 سناریوهای بدیل، مورد نقد و بررسی قرار دهد.

 
<< ابتدا < قبلی 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 بعدی > انتها >>

صفحه 1 از 19

مدیرعامل

خلاصه سوابق

آخرین کتاب های موسسه

نگاه راهبردی به رفاه و تأمین اجتماعی در کشور

برنامه دولت یازدهم

برای پیشرفت و عدالت

اطلاعات بیشتر

دانلود نسخه الکترونیکی
نگاه راهبردی به رفاه و تأمین اجتماعی در کشور

نگاه راهبردی به انرژی در کشور

جلد اول: نفت - گاز - زغال سنگ

اطلاعات بیشتر

دانلود نسخه الکترونیکی
نگاه راهبردی به رفاه و تأمین اجتماعی در کشور

نگاه راهبردی به رفاه و تأمین اجتماعی در کشور

اطلاعات بیشتر

دانلود نسخه الکترونیکی
نگاه راهبردی به آسیب های اجتماعی کشور

نگاه راهبردی به آسیب های اجتماعی کشور

اطلاعات بیشتر

دانلود نسخه الکترونیکی
نگاه راهبردی به مولفه های سیاست داخلی کشور

نگاه راهبردی به مولفه های سیاست داخلی کشور

اطلاعات بیشتر

دانلود نسخه الکترونیکی

کتابچه های موضوعی

کتابچه های برنامه پیشرفت و عدالت

لیست کامل کتابچه ها